Kan merinowol bijdragen aan beter slapen?

Baby's en slapen: voor veel ouders blijft het een uitdaging. In ons artikel 'Veranderingen in de ontlasting en slaap' bespraken we al dat het starten met vaste voeding helaas niet automatisch leidt tot betere nachten. Gelukkig zijn er wél factoren die de slaapkwaliteit van je baby kunnen ondersteunen. Naast een vast slaapritueel en een veilige slaapomgeving speelt ook de kleding die je baby draagt een belangrijke rol.

Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat merinowol door zijn unieke eigenschappen kan bijdragen aan een comfortabelere en rustigere nachtrust. Dankzij de natuurlijke temperatuur- en vochtregulatie helpt merinowol het lichaam in de ideale comfortzone te blijven. Dat kan ervoor zorgen dat baby's rustiger slapen, minder vaak wakker worden en sneller weer in slaap vallen.

1. Sneller in slaap en langer doorslapen

Een goede nachtrust draait niet alleen om het aantal uren slaap, maar ook om hoe snel iemand in slaap valt en hoe rustig die slaap verloopt. Zodra je lichaam het te warm of te koud krijgt, moet het energie gebruiken om de temperatuur te corrigeren. Dat kan leiden tot onrust, draaien in bed of zelfs wakker worden.

Merinowol helpt juist om die temperatuur stabiel te houden. De fijne wolvezels reageren voortdurend op veranderingen in de omgeving. Wanneer het lichaam warmte afgeeft, voeren de vezels overtollige warmte en vocht af. Wordt het juist kouder, dan houden dezelfde vezels warme lucht vast tussen de vezels. Hierdoor blijft het lichaam veel langer binnen de zogenaamde thermal comfort zone.

Dat deze eigenschappen daadwerkelijk invloed hebben op de slaapkwaliteit werd onderzocht door wetenschappers van The University of Sydney.¹ De studie onderzocht verschillende soorten slaapkleding onder warme omstandigheden. De onderzoekers ontdekten dat deelnemers die merinowollen slaapkleding droegen:

• sneller in slaap vielen;
  
• minder vaak wakker werden;
  
• een hogere slaapefficiëntie hadden dan deelnemers die katoen of polyester droegen.
  

Bij sommige deelnemers verbeterde de slaapefficiëntie zelfs met ongeveer 15% ten opzichte van katoenen slaapkleding. Bij sommige deelnemers duurde het daarnaast gemiddeld slechts 12 minuten voordat zij in slaap vielen, tegenover 22 tot 27 minuten bij polyester en katoen.

Volgens hoofdonderzoeker Associate Professor Chin Moi Chow komt dit doordat merinowol het lichaam langer binnen de zogenaamde 'thermal comfort zone' houdt. Hierdoor hoeft het lichaam minder energie te gebruiken om de temperatuur te reguleren, waardoor de slaap dieper en minder onderbroken wordt.

Hoewel dit onderzoek bij volwassenen is uitgevoerd, zijn de resultaten juist voor baby's interessant.

Baby's:

• kunnen hun lichaamstemperatuur nog niet goed reguleren;
  
• verliezen relatief veel warmte;
  
• raken sneller oververhit;
  
• worden daardoor sneller wakker.
  

Een materiaal dat helpt om die temperatuur stabiel te houden, kan daarom bijdragen aan een comfortabelere slaapomgeving. Dat betekent uiteraard niet dat een baby automatisch doorslaapt, maar wel dat één van de factoren die slaap kan verstoren zoveel mogelijk wordt beperkt.

2. Minder wakker worden door temperatuurwisselingen

Temperatuur is één van de belangrijkste oorzaken van onrustige slaap. Veel mensen merken dit zelf al wanneer zij 's nachts wakker worden omdat het dekbed te warm aanvoelt of juist omdat zij afkoelen. Ook baby's reageren sterk op deze temperatuurschommelingen.

Om te onderzoeken hoeveel invloed verschillende materialen hebben op de slaap, voerde dezelfde onderzoeksgroep van The University of Sydney een tweede studie uit.² Daarbij werden deelnemers onderzocht bij zowel 17°C als 22°C. Er werd gekeken hoe verschillende stoffen reageerden op veranderingen in de omgevingstemperatuur.

De onderzoekers zagen dat wol:

• de huidtemperatuur stabieler hield;
• minder grote temperatuurschommelingen veroorzaakte;
• leidde tot minder onderbrekingen van de slaap;
• 25% meer REM slaap
• langere totale slaapduur
• zorgde voor meer thermisch comfort gedurende de nacht
• een algeheel verbeterde slaapkwaliteit met 20%.
  

Met andere woorden: deelnemers hoefden minder vaak wakker te worden omdat hun lichaam bezig was met opwarmen of afkoelen.

Baby's beschikken nog niet over dezelfde temperatuurregulatie als volwassenen. Hun lichaam reageert veel sterker op warmte en kou.

Een stabiel slaapklimaat helpt daarom om:

• oververhitting te voorkomen;
• afkoeling tegen te gaan;
• de slaap minder te verstoren;
• comfortabeler te blijven gedurende de hele nacht.

Deze onderzoeken bevestigen dat de temperatuurregulerende eigenschappen van merinowol een belangrijke verklaring zijn voor de verbeterde slaapkwaliteit.

3. Systematische review bevestigt eerdere onderzoeken

De afgelopen jaren zijn tientallen onderzoeken verschenen naar de invloed van verschillende textielsoorten op de slaap. In 2024 werden deze onderzoeken samengebracht en verscheen een uitgebreide systematische review in het Journal of Sleep Research.³

De onderzoekers concludeerden dat wol door zijn uitstekende temperatuur- en vochtregulatie de grootste kans biedt op:

• sneller inslapen;
• minder onderbroken slaap;
• een stabielere lichaamstemperatuur;
• een comfortabelere saapomgeving.

Hoewel de meeste onderzoeken zijn uitgevoerd bij volwassenen, sluiten de resultaten goed aan bij wat bekend is over de temperatuurregulatie van baby's, zoals in de onderzoeken hieronder naar voren komt.

4. Ook onderzoek bij baby's laat positieve resultaten zien

De positieve effecten van wol zijn niet alleen onderzocht bij volwassenen. Al sinds de jaren zeventig en tachtig wordt gekeken naar de invloed van wol op de slaap van baby's.

Niet alleen volwassenen lijken voordeel te hebben van merinowol. Ook bij baby's zijn interessante resultaten gevonden.

Een van de bekendste onderzoeken verscheen in The Lancet.⁴ Hierbij werden baby's die op een wollen onderlegger sliepen vergeleken met baby's die op een katoenen onderlegger lagen. De onderzoekers zagen dat baby's op wol:

• 8% minder tijd besteedden aan kleine bewegingen;
• 14% minder tijd besteedden aan grote bewegingen;
• minder dan half zo vaak huilden;
• sneller tot rust kwamen;
• dieper sliepen (langer aaneengesloten slapen).

Dat lijkt misschien een klein verschil, maar minder bewegingen tijdens de slaap wijzen vaak op een stabielere en rustigere slaap.

De onderzoekers vermoeden dat de combinatie van een constante temperatuur, minder vocht op de huid en het zachte contact met wol hierbij een belangrijke rol speelt.

Een rustige slaap betekent niet alleen meer rust voor ouders. Tijdens diepe slaap vinden belangrijke processen plaats, zoals: hersenontwikkeling; verwerking van prikkels; afgifte van groeihormonen; lichamelijk herstel.

Hoe minder de slaap wordt onderbroken, hoe meer tijd een baby in deze belangrijke slaapfasen kan doorbrengen.

5. Betere groei bij premature baby's

Premature baby's hebben veel energie nodig om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. Elke hoeveelheid energie die zij daaraan besteden, kunnen zij niet gebruiken voor groei.

Juist daarom onderzochten Scott en Richards in het kraamziekenhuis van Cambridge wat het effect was van slapen op merinowol.⁵

Zij ontdekten dat baby's die op merinowol sliepen:

• kwamen sneller aan in gewicht;
• rustiger waren tijdens de slaap;
• huilden minder;
• gebruikten minder energie om warm te blijven.
  

In een vervolgonderzoek gepubliceerd in The Lancet kwamen baby's op een wollen ondergrond gemiddeld 22,7 gram per dag aan, tegenover 18,6 gram per dag bij baby's die op katoen sliepen.⁶ Voor gezonde voldragen baby's is dit verschil minder relevant, maar bij premature baby's kan iedere gram extra gewicht een belangrijk verschil maken.

De onderzoekers vermoeden dat de combinatie van een stabiele lichaamstemperatuur, minder stress en diepere slaap hierbij een belangrijke rol speelt.

6. Minder jeuk en betere slaap bij eczeem

Niet ieder kind wordt wakker omdat het te warm of te koud heeft. Veel baby's met eczeem worden juist wakker doordat de huid jeukt.

Juist daar lijkt superfijne merinowol een belangrijk voordeel te bieden.

De bekende DESSINE-studie, gepubliceerd in de British Journal of Dermatology, onderzocht het effect van superfijne merinowollen kleding bij kinderen met atopisch eczeem.⁷

De onderzoekers zagen:

• een duidelijke afname van de ernst van het eczeem;
• minder jeuk;
• minder gebruik van hormooncrèmes;
• een comfortabelere huid.
  

Veel ouders rapporteerden daarnaast dat hun kinderen rustiger sliepen doordat zij minder last hadden van jeuk tijdens de nacht. Dat is goed verklaarbaar. Minder jeuk betekent immers minder krabben, minder wakker worden en daardoor een rustigere nachtrust.

Deze resultaten sluiten aan bij meerdere onderzoeken waaruit blijkt dat superfijne merinowol huidvriendelijk is en irritatie kan verminderen.